TONE OTROVA PRIJETE IZ MAGACINA ZATVORENIH FABRIKA

Google+ Pinterest LinkedIn Tumblr +

U mnogim magacinima nekadašnjih fabrika na sjeveru Crne Gore još se nalaze značajne i opasne količine zaboravljenih hemijskih materija koje su se nekada koristile u procesima proizvodnje.

Iako fabrike odavno ne rade, hemikalije nijesu uklonjene iz propalih i potpuno neobezbijeđenih objekata.

“Godinama se priča da su u krugu “Polimke” nakon njenog zatvaranja ostale tone i tone otrovnih i zapaljivih materijala koji su korišćeni u procesu proizvodnje i prerade kože. U saznanju smo da su u skloništima ostale i velike količine boja i lakova, razređivača, kao i drugih otrovnih materijala, poput sumporne, mravlje i sirćetne kiseline”.  

Dok iz kompanije “Kips”, koja je prije više od decenije privatizovala fabriku za preradu kože “Polimka” u Beranama, tvrde da su hemikalije i otrovi na sigurnom, stanovnici susjednih naselja i neki od bivših radnika ne misle tako.

U krugu nekadašnje “Polimke”, prema nekim procjenama, nalazi se nekoliko desetina tona opasnih otpadnih hemikalija koje su korišćene u procesu prerade i štavljenja kože.

“Godinama se priča da su u krugu ‘Polimke’ nakon njenog zatvaranja ostale tone i tone otrovnih i zapaljivih materijala koji su korišćeni u procesu proizvodnje i prerade kože. U saznanju smo da su u skloništima ostale i velike količine boja i lakova, razređivača, kao i drugih otrovnih materijala, poput sumporne, mravlje i sirćetne kiseline”, pričaju neki od mještana obližnjeg naselja Budimlja.

Isto se može čuti i od bivših radnika “Polimke”, koji navode da su stručne ekipe morale da istraže cijeli prostor koji je pripadao bivšoj fabrici kože i da odstrane sve ono što bi moglo negativno da utiče na zdravlje ljudi.

“Hemikalije su bile upakovane u plastične bačve, podložne isparavanju”, kaže bivši sindikalni lider u toj kompaniji Dušan Veljić.

Prema njegovim riječima, da stvar bude još opasnija, radi se o kiselinama, bojama, lakovima i razređivačima koji pri maloj nepažnji mogu da planu i izazovu eksploziju.

“S obzirom na to da se radi se o toksičnim otrovima koji su vrlo opasni po okruženje, moralo bi se što prije pristupiti njihom uklanjanju”, kaže Veljić.

750 radnika je nekada radilo u “Polimki”. Fabrika je odavno zatvorena, a preduzeće “Kips” je u jednom dijelu otvorilo tržni centar. Bivši radnici tvrde da su opasni materijali i danas uskladišteni u takozvanom atomskom skloništu koje se nalazi sa gornje strane bivše fabrike.

Iz preduzeća “Kips” ranije su tvrdili da su oni postupili po nalogu inspekcije marta 2009. godine i da su izvršili sakupljanje hemikalija iz proizvodnih pogona i da su ih uskladištili u betonskom skladištu.

Isticali su da se to skladište nalazi pod stalnim nadzorom Ekološke inspekcije i da nema nikakvog razloga za bilo kakvu paniku.

Do stečaja 1992. godine bivša beranska Fabrika kože i kožne galanterije “Polimka” upošljavala je oko 750 radnika. Fabrika je odavno zatvorena, a preduzeće “Kips” je u jednom dijelu otvorilo tržni centar.

Bivši radnici tvrde da su opasni materijali uskladišteni u takozvanom atomskom skloništu koje se nalazi sa gornje strane bivše fabrike.

“Ti toksični materijali su i danas tu”, kaže Veljić.

Prema pouzdanim i provjerenim informacijama, velike količine opasne i zaboravljene hemije nalaze se i u objektima bivše fabrike celuloze i papira u ovom gradu.

“Tu ima svega i svačega. Postoje velike količine hemijskih supstanci u buradima koje su tu ostale još iz vremena kada je radila fabrika celuloze i dok se koristila takozvana prljava tehnologija“, kazao je jedan od tehnologa.

On tvrdi da su ove supstance uskladištene u krugu fabrike, dok se u zgradi bivše laboratorije nalaze još dodatne količine drugih hemijskih supstanci koje se danas koriste čak i u terorističke svrhe.

“Pored kaustične sode i natrijum metasilikata rumunske prizvodnje, kalcijumoksida i aluminijum sulfata, tu se nalazi i ogromna količina nedifinisanih supstanci”, kaže on.

On smatra da je vrlo opasno ostaviti sve to potpuno neobezbijeđeno.

“Zgrada laboratorije je u potpunom propadanju i te hemijske supstance mogu čak i same od sebe da se aktiviraju pretvaranjem u gasno stanje i emitovanjem u vazduh. Dobrom dijelu tih hemikalija je istekao i rok važenja, a potpuno je nepoznato šta se dešava nakon toga“, priča tehnolog.

Najviše u Beranama, Rožajama, Kolašinu i Andrijevici

Osim fabrika papira i fabrike kože u Beranama, prema riječima sagovornika, trebalo bi provjeriti da li zaostale hemije i u kojim količinama ima u magacinima biše fabrike “Impregnacije” u Kolašinu, zatim u fabrici “Dekor” u Rožajama, u Vunarskom kombinatu u Bijelom Polju, bivšoj “Šperani” u Beranama.

“U nekadašnjem “Termoventu” u Andrijevici je trebalo da radi komora, ali taj proces nije završen. Trebalo bi provjeriti da li je imalo tamo neke hemije i gdje je odložena“, kažu tehnolozi.

Ove fabrike su svojevremeno građene na periferiji gradova, daleko od naselja. Sada su, širenjem i urbanizacijom, gradovi stigli do samih fabrika.

U Beranama se odmah pored bivših fabrika za preradu kože, kao i fabrike za proizvodnju papira, danas nalaze velika izbjeglička naselja sa hiljadama žitelja.

I druga velika prigradska naselja, poput Budimlje i Beransela, proširena su do granica nekadašnjih poslovnih krugova ovih kompanija, iz čijih neobezbijeđenih magacina nikada nijesu uklonjene opasne hemijske materije.

Tufik Softić

BEZ SAGLASNOSTI REDAKCIJE ZABRANJENO JE PREUZIMANJE SADRŽAJA SA WEB PORTALA RADIJA BERANE

Share.

About Author

Leave A Reply