Danas se u svijetu obilježava Međunarodni dan Roma, koji je ustanovljen sa ciljem da se ukaže na položaj ove populacije. Dan Roma je proglašen 1990. godine u Poljskoj, gdje je održan četvrti Svjetski romski kongres Međunarodne romske unije.
Tada je za romsku himnu izabrana pjesma “Đelem, đelem” a dogovoren je i izgled zastave – plavo zelena dvobojka sa crvenim točkom u sredini, koja predstavlja simbol napretka ali i migracije Roma.
U zadnjih nekoliko godina, u Opštini Berane, se ovaj praznik obilježava, kako na opštinskom nivou, tako i kroz obilježavanje ovog praznika u OŠ “Radomir Mitrović” u kojoj se tradicionalno školuju pripadnici RE populacije.
Prema popisu stanovništa iz 2011. godine u Beranama se 531 osoba izjasnila kao pripadnik romske nacionalnosti.
Predsjednik NVO “Udruženje za podršku Roma i Egipćana” Sultan Beća je kazao da prema njihovim istraživanjima, nakon deceniju, smatraju da je taj broj veći u Beranama za oko 20 odsto.
On je istakao da prema analizi njihovog udruženja stanje RE zajednice treba unaprijediti u oblastima održivih izvora prihoda (zapošljavanje RE pripadnika, odgovarajuće obuke za posao koje će garantovati zaposlenje), stanovanja, siromaštva i školovanja djece predškolskog uzrasta i uključivanja u taj nivo obrazovanja.
Beća je naglasio da su se do sada zaposlila četiri lica iz RE populacije, dok su u prethodnom periodu bila i povremena zapošljavanja na određeno kroz program javnih radova – Zavoda za zapošljavanje Crne Gore.
Dodaje da je pozitivan primjer skorašnje zapošljavanje preko Zavoda za zapošljavanje pri čemu su kroz program javnih radova bila zaposlena dva lica iz RE populacije i to u OŠ “Radomir Mitrović”. U ovoj školi se obrazuje trenutno oko 160 pripadnika RE populacije u kojoj rade dva saradnika u socijalnoj inkluziji u oblasti obrazovanja. Ova škola, koja je prepoznata po obrazovanju djece iz RE populacije je od REF-a dobila kombi za prevoz učenika a kancelarija medijatora je opremljena uz program ROMACTED – Savjeta Evrope.
Kroz podršku ove škole i JPU “Radmila Nedić” krenulo se u pripremne aktivnosti uz podršku predstavnika Ministarstva prosvjete, nauke, kulture i sporta da se djeca predškolskog uzrasta uključe u pohađanje vrtića. Dodatna podrška tome je i projekat “Aktivnim mjerama za socijalnu inkluziju Roma i Egipćana” koji sprovodi naša organizacija.
Romska zajednica u Beranama očekuje da se poboljša stanje u svim oblastima koje se tiču socijalne inkluzije Roma posebno u oblasti smanjenja siromaštva, povećanja zaposlenosti, gorućeg problema stanovanja u naseljima Riversajd i Talum. Ova organizacija izražava zadovoljstvo što je Opština Berane potpisala memorandum o saradnji sa Savjetom Evrope i Ministarstvom pravde, ljudskih i manjinskih prava kojim je predviđeno zajedničko ulaganje napora sveukupnog položaja RE populacije u Beranama.
Na kraju, još jednom čestitamo Dan Roma u želji da se iskreno pomogne ovoj zajednici koja se susreće sa mnogim problemima u ostvarivanju svojih prava a koja je na margini društva, zaključuje Sultan Beća, predsjednik Udruženja za podršku Roma i Egipćana, koji je izabran za facilitatora – saradnika druge faze ROMACTED programa Opštine Berane.
