Godina na izmaku ostaćene upamćena po epidemiji virusom COVID 19 koji je paralisao ceo svet, a nije zaobišao ni naš grad odnoseći nažalost u nepovrat mnoge naše sugrađane.
Iako 2020 godina nije godina za slavlje, jeste godina jednog velikog i značajnog istoriskog datuma za naš grad i sve naše građane. Vek postojanja FK BERANE i „fudbalskog virusa“ kojim je ovaj kraj zarazio Mihailo Mišo Vuković, sin vojvode Gavra i unuk velikog našeg vožda Miljana Vukova Vešovića. Mihailo-Mišo Vuković doneo je prvu fudbalsku loptu u naš grad još daleke 1919 godine iz Praga odmah nakon oslobođenja našeg grada i države. Već 2020 predano radeći na popularizaciji fudbalske igra okuplja veliki broj omladine i osniva prvi fudbalski i uopšte sportski klub koji je dobio ime „Njegoš“, Vuković je bio i prvi predsednik, trener, sudija i igrač. Mihaila-Miša Vukovića možemo sa pravom nazvati pionirom sporta na prostorima severne Crne Gore jer su se i ostale vrste sportova počele razvijati oko fudbalskog kluba. Godine 1922 Mišo organizuje skupštinu kluba i uz prisustvo velikog broja građana bira se nova uprava u koju su postavljeni mnogi ugledni građani, odlučeno je i da novo ime kluba bude Građanski sport-klub „Budim Grad“ po srednjevekovnom gradu Budim Gradu koji se nalazio na prosturu današnje Budimlje. Prvo igralište je bilo na Talumu, a uz pomoć građana, ljubitelja fudbala i navijača kluba sakupljene su pare za kupovinu zemljišta (20.000 dinara) na Bogavskom brdu gde je klub dobio mnogo bolje uslove za brži razvoj a fudbala u Beranama prvi put dobio sopstveno igralište. Zbog loše saobraćane povezanosti sa ostalim delovima Crne Gore odigravane se prijateljske utakmice sa fudbalskim ekipama iz okruženja i sa Kosova i Metohije. Na utakmice se putovalo kamionima jer između dva rata niko nije imao autobus, putovalo se i po 10 sata, a troškove puta često su finansirali navijači i simpatizeri kluba. Godine 1937, 5. Septembra u 10 časova uz prisustvi većeg broja građana, predstavnika drzavnih ustanova i crkvenih velikodostojnika, protojerej Aleksandar Bojović izvršio je osveštavanje igrališta. Nakon toga tadašnji predsednik kluba je ograđeno fudbalsko igralište zvanično predao na upotrebu kapitenu ekipe Dragu Boškoviću. Da bi ovaj veliki događaj za klub bio proslavljen na pravi način organizovan je turnir na kom su pored domaćina učestvovali i tada najpolpularniji crnogorski fudbalski klub „Crnogorac“ sa Cetinja i FK „Metohija“ iz Peći. Ekspanzija fudbala u to vreme u našem gradu bila je toliko velika da je skoro svaka ulica, mahala, reon grada, selo imalo svoj fudbalski tim. Tako da bi se došlo do prvog tima „Budim Grada“ mora se proće selektivni put od igrača ulice, reona, podmlatka „Budim Grada“, drugog tima „Budim Grada“ koji je takođe imao veliki broj dobrih fudbalera. Svaka utakmica fudbalskog kluba je bila praznik u gradu, pre početka, za vreme i posle utakmice navijači i svi prisutni građani učestvovali su u svojevrsnoj ceremoniji. Ispred svlačionica gde su se presvlačili igrači koje su bile u centru grada dolazio gradski orkestar za bleh muziku jedini tada na našim prostorima. Taj orkestar je bio pod muzčkim vođstvom profesionalnog kapelnika Čeha Rudolfa Františeka. Klub je imao i svoju himnu koju su pevali navijači i fudbaleri uz pratnju orkestra od svlačionica do terena na Bogavskom brdu. Deo te himne glasi: „ Budim“ je čio, lak zato ga voli svak, pa zato sve cure „Budima“ najvole,
Tres, tres, trese se pred „Budimom“ pada sve..“
Da bi se došlo do sredstva za odigravanje utakmica klube se snalazio na razne načina. Organizacijom zabava, koncerata, pozorišnim predstavama, članovi kluba su plaćalu uredno članarinu i tako pomagali klub, trgovci, zanatlija su takođe često donirali finansijska sredstva, fudbalski klub je bio mezimče celog grada. I u vreme velikog uspona kluba koji je postao organizacija sa velikim uticajem i na celo okruženje dolazi drugi svetski rata koji je među prvim žrtvama poneo istaknute fudbalere „Budim Grada“ .U periodu od 1945- 1995 počela je obnova kluba, na prvoj posleratnoj skupštini 25. Aprila 1946 klub nosi novo ime „Ika“ po imenu predratnog fudbalera Ilije Dimića-Ike. Već 1948 FK „Ika“ posle pobede u kvalifikacijama protiv FK „Gorštaka“ iz Kolašina iz podsaveza prvi put ulazi u republičku ligu. U sezoni 1949/50 dolazi zbog tadašnjih propisa do nove promena imena kluba „Ika“ sada nastupa pod imenom „Radnički“. Prvi put drugoligaš postaje u sezoni 1955/56, a već iste sezone se seli u niži rang. Od sezone 1962/63 dolazi do nove promena imena kluba i od tada nastipa pod imenom kao FK „Ivangrad“. Uz velike napore tadašnjeg rukovodstva opštine 1981 godine izgrađen je za to vreme grandiozni gradski stadion kapaciteta oko 10.000 mesta, koji je oduševio sve učesnike MOSI igara koje su te godine održane u našem gradu. Velike zasluge za izgradnju imaju i radnici beranske firme “Izgradnja” koji su danonoćno radili da se sve završi do početka takmičenja. Sa novim stadionom kreću i veći uspesi fudbalskog kluba u sezoni 1982/83 FK „Ivangrad“ u zadnjem kolu pred 10.000 navijača u čuvenoj utakmici pobeđuje FK “Zeta”, postaje prvak Crne Gore i novi član druge lige –Istok u kojoj se zadržao pet sezona. FK „Ivangrad“ 1984 godine postaje pobednik kupa Crne Gore. Pamte se i utakmice protiv OFK „Beograda“ iste te godine kada je na stadionu bilo preko 10.000 gledalaca, zatim i prijateljska utakmica protiv FK „Crvena Zvezda“. Održana su i dve velike svečanosti povodom jubileja za 60 i 75 godina postojanja fudbalskog kluba u Beranama na kojima su na svečanim akademijama sa prigodnim programom urečena priznanja, diplome, zahvalnice svim zaslužnim bivsim i sadašnjim fudbalerima, sportskim radnicima, prijateljima i sponzorima kluba. Koliko je FK „Ivangrad“ bio cenjen u fudbalskoj jabvnosti SFRJ govore i imena ljudi koji su dolazili da prisustvuju jubileju kluba:Predsednik FSJ Miljan Miljanić , generani sekretar FSJ Branko Bulatović, predsednik FSCG dr Novak Jovanović, glavni urednici svih sportskih redakcija „Žurnala“, „Sport“, „Politika“, „Večernjih novosti“„Pobjeda“ i dr. Tada je iznad ulaza u gradski stadion postavljeno spomen obelježje rad u bakru vajara Milete Vučeljića, posvećeno osnivaču fudbalskog kluba Mihailu-Mišu Vukoviću, koje je nažalost i na sramotu svih nas ukradeno. U narednom period, početkom 90-tih dolazi do raspada SFRJ i ratnih sukoba na prostoru Hrvatske i BIH što se odražava i na reorganizaciju fudbalskog takmičenja menja se i ime grada u Berane pa i klub dobija novo ime FK „Berane“. U tom periodu ostvaruju se promenjivi rezultati FK „Berane“ koje iz crnogorske lige ulazi u drugu ligi-Zapad SRJ i tu ostvaruje zapažene rezultate, a bilo je i par sezona za zaborav . U sezoni 2005/06 FK „Berane“ postaje prvak Crnogorske lige i nakon odvajanja Crne Gore od Srbije te godine postaje prvoligaš prvi put u svojoj istoriji. Posle poraza u prvoj utakmici protiv ekipe FK „Mladost“ iz Podgorice, u drugom kolu u Beranama je gostovala ekipa FK “Sutjeska” koja je u zajedničkoj državi bila u vrhu tabele i učesnik Kup Uefa takmičenja. Ceo grad je sa nestrpljenjem čekao subotu, fudbalska groznica se usijala kada je najavljeno da će sa beranskog stadiona biti i telefizijski prenos koji će moći da se gleda i na satelitu. Na tribinama se okupilo posle dužeg niza godina veliki broj navijača oko 5.000 hiljada, posebnu atmosferu pravila je navijačka grupa „Streetboys“. U sjajnoj atmosferi i velikom prazniku fudbala za naš grad fudbaleri FK Berane su uspeli da donesu slavlje navijačima na stadionu i onima pored tv ekrena našim berancima širom sveta pobedivši favorizovanu ekipu FK „Sutjeska“ rezultatom 1-0. FK Berane je tih sezona kada je nastupalo u prvoj ligi 2006/07, 2008/09, 2011/2012, 2014/15 imalo tradicionalno najveću podršku navijača i najposećeniji stadion što je bio dokaz da je fudbal sport broj jedan u našem gradu. Posebnu draž i rivalstvo su izazivale utakmice protiv FK „Budućnost“ kako na terenu tako i na tribinama između navijačkih grupa „Streetboysa“ i „Varvara“. Zadnjih nekoliko godina došlo je do stagnacije u razvoju kluba i nemanja jasne vizije njegovog daljeg uspona, što se odrazilo i na lošije rezultate i odustajanje od stogodišnjeg proverenog uspešnog koncepta „domaći igrač“ je najbolji i najeftiniji igrač, dovođenjem previše prosečnih igrača sa strane nismo dobili očekivane rezultate samo uvećane finansijske troškove.Opština Berane je u zadnjih 5 godina u saradnji sa rukovodstvom FSCG uspela da rekonstruiše istočnu tribinu stadioni po svim UEFA standardima za odigravanje međunarodnih utakmica, ove godine su takođe uz pomoć FSCG postavljeni i reflektori, takođe je opština završila i projekat rekonstrukcije zapadne tribine čijom rekonstrukcijom ćemo dobiti najbolji stadion u državi. U godini jubileja 2020 godine FK „Berane“ je uspelo da se vrati iz treće lige u drugu ligu i jesenji deo završilo na solidnom 5 mestu na tabeli. Ono što smo svi mi bivši fudbaleri i fudbalska javnost očekivali od uprave kluba to je bar neki vid obeležavanja velikog jubileja 100 godina od osnivanja FK“ Berane“. Svi smo svesni da su tokom cele godine na snazi bile mere zaštite od prenošenja zarze Kovidom 19 ali to nije opravdanje. Ni ovog teksta sa ovoliko podataka ne bi bilo da nije bilo velikog sportskog radnika Komnena Vujadinovića koji je ceo svoj život praktično posvetio fudbalskom klubu i sakljupljanju materijala za nastavak Monografije. Moglo je da se na primer: pripremi, preuredi, dopuni i oštampa Monografija FK „Berane“ 1920-2020, siguran sam da bi Komnen bio srećan gore na nebu i svi bivši i sadašnji i buduću fudbaleri, da se zakupe bilbordi u gradu na jedan mesec sa slikama iz stogodišnje istorije fudbalskog kluba, da se po celom gradu postave plavo-bele zastave na stubovima gradske rasvete, da se organizuju gostovanja na radiju, bivših, sadašnjih fudbalera, članova uprave, koji bi pričala o prošlim i budućim vremenima, da se raspiše konkurs za himnu fudbalkog kluba, da se pokrene inicvijativa za davanje imena stadionu po osnivaču kluba Mihailu-Mišu Vukoviću, svečana akademija sa poštovanjem svij propisanih mjera IJZ, bakljada navijači…Za sve to nije trebalo puno, samo malo ideja,kreativnosti i volje, formiran organizacioni odbor i ceo grad bi učestvovao. Jer iako smo i u nekim drugim sportovima imali veći uspeha do danas, ne postoji u Beranama porodica kojoj neki član za ovih sto godina postojanja kluba nije na neki način učestvovao i dao doprinoso njegovom bitisanju. I siguran sam da bi sve uspehe u drugim sportovima dali za samo jednu titulu prvaka Crne Gore ili jedan učešće u kvalifikacijama za Ligu Evrope ili Ligu šampiona.
Kada sam nakon prerane smrti najboljeg fudbalera svih vremena Dijega Armanda Maradone deci koju treniram pričao o njegovoj veličini i koliko su ga obožavali navijači Napolija i o toj čuvenoj tituli kada su u euforiji slavlja navijači na ogradi gradskog groblja u Napulju okačili transparent „Ne znate šta ste propustili“! Tada sam vidio njihove zamišljena lica dok su me slušali I kao da sam u njihovin očima mogao da pročitam „Pa mi ćemo to isto uraditi“…Postaćemo šampioni!
To nije san, to je cilj, amanet i zakletva svim sadašnjim i budućim generacijama fudbalera.
Bivši kapiten FK „Berane“ ,Marko Lalević
