I pored brojnih najava da postoji rješenje za ponovno aktiviranje Rudnika mrkog uglja u Beranama, jama Petnjik se, potpuno potopljena i devastirana, već šest godina nalazi u stanju mirovanja.
Do najavljenog rješenja nije se došlo iako je iz Vlade konstantno isticano da vjeruju da postoji način da se ovaj nekadašnji privredni gigant stavi u ponovnu funkciju.
– Naš zadatak je da napravimo detaljan presjek trenutnog stanja, sagledamo sve mogućnosti i u saradnji sa lokalnom samoupravom pripremimo hodogram narednih koraka, kako bismo stvorili uslove za ponovno pokretanje ovog značajnog privrednog pogona. Vlada će biti konstruktivan partner u svim fazama ovog procesa – saopštavali su predstavnici Vlade.
Međutim, stanje na terenu ukazuje da su ovo bila samo deklarativna zalaganja koja nijesu dala nikakve rezultate.
Interesovanje za Rudnik mrkog uglja u Beranama iskazala je prije dvije godine jedna renomirana kineska kompanija koja se, između ostalog, bavi eksploatacijom rudnog bogatstva. To su potvrđivali iz menadžmenta radnika, navodeći da je tačno da su predstavnici kineske kompanije dolazili u Berane i da postoji mogućnost da jama Petnjik dobije novog vlasnika.
– Tačno je da je održan sastanak sa predstavnicima kineske kompanije koji su došli da sagledaju mogućnost kupovine beranskog rudnika. Na tom sastanku nije ništa konkretno dogovoreno, ali se radi o ozbiljnoj firmi koja je iskazala interesovanje za naš rudnik. Nadamo se da će u daljim razgovorima doći do nekog valjanog rješenja – isticali su tada iz rudnika, u kom na održavanju radi svega nekoliko radnika. Međutim, juče su “Danu” potvrdili da od pokretanja proizvodnje nema ništa i da je to velika šteta ne samo za Berane nego i za čitav sjever Crne Gore.
– Ranije su vođeni razgovori sa predstavnicima Vlade i Elektroprivrede Crne Gore oko iznalaženja mogućnosti za ponovno pokretanje rudnika. Obećavana je i neophodna pomoć za uspostavljanje proizvodnje. Takođe, neke renomirane firme iz inostranstva iskazivale su interesovanje za preuzimanje rudnika ali, na veliku štetu svih nas, nije se došlo ni do kakvih konkretnih rješenja – saopštili su iz Rudnika mrkog uglja.
Iz Opštine Berane ističu da oni nemaju saznanja da li ima nekih novina u vezi sa aktiviranjem rudnika iako se u Strateškim planovima iskorišćavanje rudnog bogatstva na teritoriji beranske opštine knjiži kao značajna razvojna šansa. Podaci govore da se ukupne rezerve mrkog uglja na području Berana procjenjuju na oko 30 miliona tona.
Rudnik u Beranama otvoren je šezdesetih godina prošlog vijeka. Godinama je radio uspješno upošljavajući i do 600 rudara. Krize u ovom kolektivu počele su devedesetih godina prošlog vijeka, da bi kasnije rudnik bio prepoznat po brojnim štrajkovima rudara, obustavi proizvodnje, propadanju i devastaciji opreme i neuspjelim privatizacijama. Podaci govore da je u februaru 2001. godine procijenjena vrijednost rudnika iznosila oko 12,5 miliona maraka.
Rudnik je od grčke kompanije Balkan enerdži 2014. godina preuzelo preduzeće Metalfer iz Sremske Mitrovice. Tada je u rudniku pokrenuta proizvodnja i to nakon desetogodišnjeg zastoja. Rudnik je poslije toga upošljavao i do 150 radnika koji su radili u tri smjene. Proizvodnja je prekinuta prije šest godine, kada su radnici upućeni na biro rada. Kao glavni razlog za obustavu proizvodnje navedeno je to što gubitke rudnika u Beranama godinama pokriva vlasnik iz Srbije. U međuvremenu uslijedila je blokada računa rudnika, a zbog višemjesečnog kvara na staroj trafostanici, Rudnik je od 11. novembra 2022. godine bez struje, zbog čega su podzemne vode u potpunosti ugrozile jamu Petnjik.
Skupocjena oprema i dalje leži pod zemljom
Rudnik u Beranama je 2001. godine prodat mješovitom vojvođansko-slovačkom preduzeću Gradeks HBP. Svoj udio u privatizaciji Slovaci su tada prikazali uvezenom opremom za automatsko kopanje rude. Poslije nešto više od godinu, Slovaci su preuzeli kompletno upravljanje rudnikom, da bi u novembru 2002. godine potpuno nenajavljeno okončali svoju poslovnu misiju u Beranama. Tada su završili iskopavanje uglja u jednom već pripremljenom polju, uz pretpostavku da su iz Berana za godinu izvukli 100.000 tona uglja. Odlaskom Slovaka skupocjene mašine za automatsko kopanje uglja ostale su u jami Petnjik i do današnjih dana zatrpane su zemljom. Stručnjaci tvrde da njihovo eventualno izvlačenje ne bi bilo ekonomski opravdano, iako im je vrijednost svojevremeno prikazana tri i po miliona eura.
Izvor:dan.co.me
