Na mjestu gdje su 17. jula 1941. godine italijanski okupatori strijeljali beranske rodoljube, danas je polaganjem vijenaca i prigodnim kulturno-umjetničkim programom odbilježen 13. jul – Dan ustanka naroda Crne Gore i Dan državnosti.
U amfiteatru spomenika Slobode, na Jasikovcu, okupili su se članovi Organizacije boraca narodnooslobodilačkog rata (OBNOR) Berane 1941-1945, predstavnici Opštine Berane, političkih organizacija, članovi pobratimskih boračkih organizacija iz Srbije, građani, kao i simpatizeri i poštovaoci NOR-a.
Potpredsjednik Opštine Berane Damjan Ćulafić istakao je da Crna Gora 13. jula 1878, nije isto što i Crna Gora 13. jula 1941. godine.
„Vremenski raspon od skoro sedam decenija donio je zemlji i narodu dinamičan politički koloplet, ali je, iz ove vizure, uočljiva makar jedna konstantna arhetipska odluka stanovništva koje naseljava ova brda, a to je svagdašnja težnja ka dostojanstvu i slobodi“, kazao je on.
I očito je, kako kaže, da je 13. jul nerazjašnjivim kretnjama istorije datum koji je obilježio crnogorsku državnost.
„Toga dana smo, početkom posljednjeg kvartala 19. stoljeća, na međunarodnom polju, na Berlinskom kongresu, dobili potpuno priznanje države, a početkom pete decenije 20. vijeka nemilu priliku da se borimo protiv civilizacijskih pošasti zvanih fašizam i nacizam“, naglasio je potpredsjenik Ćulafić, koji je obje borbe označio državotvornim podvizima.
Predsjednik OBNOR-a Berane 1941-1945. Petar Labudović, podsjetio je da se na današnji dan navršava 81 godina od kada je narod Crne Gore, 13. jula 1941. godine, ustao, izveden iskonskom željom za slobodom pod rukovodstvom Komunističke partije Jugoslavije.
„Karakteristika ustaničkih dana je bila, pored vođenja borbi, što je privremena vrhovna komanda odmah po formiranju dala uputstvo o izboru predstavnika narodne vlasti i političkih organa u vojnim jedinicama”, dodao je on.
Labudović je naglasio da su u periodu od 13. do 21. jula imenovani su narodni odbori za srezove Kolašin i Andrijevicu, a 21. jula 1941. godine izabran je Narodno-oslobodilački odbor za srez Beranski na Skupštini kojoj je prisustvovalo 217 izabranih delegata.
“To je bio prvi izabrani Narodnooslobodilački odbor u Jugoslaviji. Elan, silna želja za slobodom skupila je 30.000 ljudi gotovo golorukih”.
Vijence na spomenik Slobode položile su delegacije OBNOR-a Berane, Opštine Berane na čelu sa potpredsjednikom Damjanom Ćulafićem, Opštine Andrijevica, Opštinskog odbora SNP-a Berane na čelu sa predsjednikom Tihomirom Bogavcem i brojni drugi.
U kulturno-umjetničkom programu učestvovali su publicista i novinar Darko Jovović, članovi GKUD “Lim”, pjesnik David Lalić i članovi Udruženja narodnog stvaralaštva “Đurđevi Stupovi”.
Andrija Turčinović
