Na Karanfilu, jednom od masiva planine Prokletije kod Gusinja, nedaleko od visoravni, odnosno doline Grebaje, na teritoriji Crne Gore, nalazi se lednik star nekoliko hiljada godina, o kome se u javnosti vrlo malo zna.
Saradnik za turizam u Nacionalnom parku “Prokletije” i iskusni planinar i vodič, Boban Redžepagić, koji ovu planinu poznaje veoma dobro, kaže da je potrebna mnogo veća i bolja promocija, kako bi se za ovaj lednik više čulo.
“Porazna je činjenica da, sasvim sam siguran, devedeset odsto građana Crne Gore, ne zna za ovaj lednik”, ističe Redžepagić.
On kaže da je lednik “dobro sakriven” u srcu planine, ali da do njega nije teško doći.
“Do lednika se stiže sasvim lagano, nijesu potrebne nikakve alpinističke vještine, niti oprema, samo dobre patike ili lagane planinarske cipele”, kaže Redžepagić.
Dodaje da je lednik udaljen svega sat i po hoda od takozvane treće livade u Grebajama, da je staza označena i na dva uspona osigurana sajlom, ali, ipak, ne preporučuje da se kreće bez vodiča.
“Zbog toga što se o ledniku malo zna i u Crnoj Gori i šire, vrlo malo planinara i turista iskazuje interesovanje za tu planinarsku stazu”, kaže Redžepagić.
Lednik kao da tu samuje, smješten u Donjem – Velikom kotlu. Sniježnik, kako ga zovu planinari, star je hiljadama godina. To su potvrdili ljudi od nauke koji su ga pohodili prije punih pet decenija.
“Još 1973. godine akademik Branimir Gušić je na jednom simpozijumu o flori i vegetaciji jugoistočnih Dinarida, iznio je podatak da se u Prokletijama nalazi jedini ostatak živog lednika na Balkanu”, objašnjava Redžepagić.
Prema njegovim, kao i riječima mnogih drugih poznavalaca planina, gusinjski lednik smješten je na najnižoj nadmorskoj visini na Balkanu, a možda čak i šire.
“Ovaj lednik formiran je na visini od svega 1.630 metara. Ono što bi valjalo znati je činjenica da se u ledeno doba u izvorištu doline Grebaje nalazilo glecijalno udubljenje, takozvani cirk, iz kojeg je polazio Grebajsko-doljski lednik, koji se kod Gusinja spajao sa velikim Vrujskim lednikom, pa je vrlo moguće da je ovaj postojeći lednik ustvari ostatak tog lednika”, kaže Redžepagić.
On objašnjava sa preciznošću iskusnog planinara da se gusinjski lednik nalazi ispod vrhova Karanfil, i još preciznije ispod karanfilskog Velikog vrha (albanski Maja Gur e Zjarmit), u donjem Velikom Kotlu.
“Nije vidljiv iz doline Grebaje, ali se odlično vidi iz Volušnice, na suprotnoj strani doline. Iznad se uzdiže prepoznatljiva stijena Maje Hekurit, poznata kao Koplje, visoka oko 600 do 700 metara”, kaže Redžepagić.
Prethodno je od Gusinja do doline Grebaje, odakle je polazište planinareske staze koja vodi do lednika, moguće doći asfaltnim putem dugim sedam kilometara.
“Lednik je širine četiristo, a dužine oko osamsto metara. Kao da je sakriven na ovom mjestu”, dodaje Redžepagić.
Debljina prastarog leda nikada, čak ni u vrijeme neopisivih vrućina, ne spušta se ispod petnaest metara, koliko je visok krajem avgusta. Inače, lednik je u proljeće visok preko trideset metara i idealan je za skijanje tokom ljetnje sezone.
Veličinu lednika tokom zime teško je odrediti, jer je tada skoro potpuno nepristupačan, okovan snijegom”, ističe Redžepagić.
Planinari objašnjavaju da kada se uđe u takozvani rased, na mjestu na kojem je lednik pukao, sa plus 30 stepeni, ljeti, teško se može izdržati hladnoća koja caruje unutar njega.
“Ko doživi tu ljepotu, te nijanse u bojama leda, koje govore o njegovoj starosti, uvijek će poželjeti da go ponovo posjeti. Ovaj lednik i ovo mjesto zaslužuju bolju promociju, jer su i za nauku i za turiste, od velikog značaja za Crnu Goru. Ja bih iskoristio priliku da pozovom geologe i naučnike drugih struka da ga bolje prouče, i da njegov značaj bolje prezentujemo svima koji su zainteresovani”, kaže ovaj turistički radnik i planinar.
Gusinjskom ledniku, ili sniježniku, kako se danas zove, sunce već hiljadama godina nije moglo ništa.
Savjetnik za turizam u NP “Prokletije” Boban Redžepagić podsjeća da masiv Prokletije predstavlja planinski vijenac u istočnoj Crnoj Gori, Kosovu i sjevernoj Albaniji.
Enciklopedijski podaci govore da su Prokletije visok planinski vijenac na jugoistočnom rubu Dinarskog planinskog sistema.Gorostasni masiv ukupne je dužine od 417 kilometara. Zapravo, nesvakidašnji greben, bogat kristalnočistim planinskim rijekama, jezerima i dolinama iznad kojih ponosno dominiraju surovi vijenci, čini prirodnu granicu između Crne Gore, Kosova i Albanije.
Najviši vrh Prokletija, Jezerski vrh 2.694 metra nadmorske visine (albanski Maja Jezerce), nalazi se na teritoriji Albanije, i istovremeno je i najviši vrh Dinarskih planina.U Crnoj Gori najviši je vrh Karanfil kod Gusinja (2.480 mnv), ispod kojeg je upravo sakriven prelijepi, veliki lednik, star nekoliko hiljada godina.
Izvor:rtcg.me
