PROMOVISAN ZBORNIK “MOJKOVAČKA BITKA – 100 GODINA KASNIJE”

Google+ Pinterest LinkedIn Tumblr +

U okviru Beranskog kulturnog ljeta sinoć je promovisan Zbornik pod nazivom „Mojkovačka bitka – sto godina kasnije“, koji je nedavno objavljen u izdanju JU Centar za kulturu Berane i Eparhije budimljansko – nikšićke.

Riječ je o Zborniku radova sa okruglog stola „Operacije crnogorske  Sandžačke vojske krajem 1915. i početkom 1916. godine, njihov značaj  i odjek“, koji je održan 2015. godine u Spomen kući vojvode Gavra Vukovića.

Episkop budimljansko-nikšićki Metodije je u svom obraćanju kazao da postoji vrijeme, događaji i ljudi, kao što su Crnogorci, Mojkovačka bitka i Božić 1916. godine, pred kojima i kojih moramo biti dostojni da bismo se zvali njihovim nasljednicima, potomcima i baštinicima njihove svjetlosti.

“Sinove svjetlosti poznaće Gospod po svijetlim plodovima njihovog dobrotoljubivih mučeničkih života. Žrtvujući se za brata i polažući život svoj za drugoga upravo u vrijeme rođenja Bogomladenca Hrista, naši đedovi su se tog krvavog Božića 1916. godine rađali kao djeca božija i pobjednici u svjetlosti svojega čovjekoljublja. Zlo bi bilo kada bi smrt imala posljednju riječ. Dostojevski je u svojim sveskama pisao da voljeti drugoga kao sebe nije moguće i ne samo da nije moguće, nego je suprotno prirodi čovječijoj, suprotno prirodi njegovog razvoja. Međutim, kroz Hristovu zapovijest “ljubi bližnjega svoga kao sebe samoga”, smrtna priroda čovjeka je pobijeđena, i te zime 1916. godine  kada je bogočovječanskim preobraženskim žarom, u ledenim zimskim danima i noćima, zarudila i užarila se duša crnogorskog vojnika koji je ginuo ljubeći drugog više nego samog sebe, ostavivši sve za sobom – porodicu, žene, mladost, život cijeli pošli su da pomognu drugome, da spasu brata, da odbrane srpstvo i život svoj polože”, naglasio je episkop Metodije.

Blagodarim što sam dio ovoga skupa, kao što sam i kroz mog prađeda Rada bio dio Mojkovačke bitke, i smatram velikim blagoslovom i srećom što imamo priliku da ogrijemo duše i srca sjećajući se i propovijedajući o ljudima čiji svijetli spomen ostaje nama i cijelome čovječanstvu kao najvjerodostojniji izraz i odraz Hristove istine, kazao je na kraju besjede episkop budimljansko-nikšićki Metodije.

Okrugle godišnjice kao što je stogodišnjica slavne Mojkovačke bitke, prema riječima doktora Budimira Aleksića, obavezuju nas da se osvrnemo na krupne događaje i ličnosti i da razmotrimo njihovu pojavu i značaj u nacionalnoj istoriji, kulturi i literaturi.

“Mojkovačka bitka kao jedna velika epopeja herojske borbe našeg prostog čovjeka za svoju slobodu, kako je to napisao književnik Ćamil Sijarić u svom romanu “Mojkovačka bitka”, kao veličanstvena, heroika predstavljala je značajno tematsko i inspirativno izvorište srpske istoriografije i književnosti iz tog vremena. Premda je mjesto i značaj Mojkovačke bitke u istoriji Crne Gore i uopšte u srpskoj istoriji dobro poznato, ne samo onima koji se bave istoriografijom, nego i mnogima drugima postavlja se pitanje  – šta danas znači podvig junaka Mojkovačke bitke i njihovo nesebično žrtvovanje za opšte srpske interese. Ovo pitanje je postavljeno i dobrim dijelom je odgovoreno na njega u ovom tematskom zborniku”, naglasio je Aleksić.

Jedan od priređivača ovog rukopisa, uz Vlajka i Damjana Ćulafića, istoričar Goran Kiković istakao je da mu još u ušima odzvanjaju riječi nekadašnjeg predsjednika Srbije i počasnog građanina Berana Tomislava Nikolića, koji je na ovom mjestu, u svojoj nadahnutoj besjedi, između ostalog kazao “Mojkovačka bitka je zlatnim slovima upisana u srpsku istoriju. Pokazala je one vrline Crnogoraca koje su mitska osnova svakog velikog junačkog naroda, a Crnogorci to jesu”.

“Hrabrost i želja da se bratu pomogne u nevolji i to u kakvoj nevolji. Da nije bilo bitke na Mojkovcu u kojoj je serdar Janko Vukotić poveo i ćerku Vasiliju, ko zna kako bi Srbija danas izgledala i kojim bi se jezikom u njoj govorilo. Citiram Vasiliju, crnogorsku Milunku Savić koja je kazala – da nije bilo krvavog Božića na Mojkovcu, ne bi bilo ni Vaskrsa na Kajmakčalanu”, kazao je Kiković.

Zbornik „Mojkovačka bitka – sto godina kasnije“, kako je kazao urednik Damjan Ćulafić, čini uvodno obraćanje tadašnjeg predsjednika Skupštine opštine Berane Gorana Kikovića, 20 priloga učesnika okruglog stola, kratka napomena urednika, kao i kratke biografije autora priloga.

“Zbornik čine referati saopšteni u okviru naučnog skupa održanog u Beranama pod nazivom „Operacije crnogorske Sandžačke vojske krajem 1915. i početkom 1916. godine, njihov značaj i odjek“, a povod za taj veliki i značajan skup bila je jubilarna stogodišnjica od znamenite Mojkovačke bitke. Podsjetio bih da je skup održan krajem 2015. godine, ali da objektivne okolnosti nijesu bile naklonjene izdavaču, priređivačima i uredniku, kao i cijelom društvu, što je spriječilo raniju štampu i izlazak ovog djela”, pojasnio je Ćulafić u svom govoru.

Zahvaljujući se mitropolitu crnogorsko-primorskom Joanikiju na podršci i blagoslovu, Centru za kulturu na čelu sa direktoricom Slobodankom Ivanović, kao izdavaču, Goranu Kikoviću koji je prikupio radove i Nikoli Teanoviću na tehničkoj pripremi knjige, Damjan Ćulafić je podsjetio da je naučnim skupom, na kojem su saopšteni referati koji se nalaze u zborniku, predsjedavao njegov otac, počivši književnik i novinar Vlajko Ćulafić.

“On nije uspio za života da ovaj posao dovede do kraja tako da je moj rad na ovoj knjizi, rad na još jednom njegovom djelu koje se posthumno objavljuje”, kazao je Ćulafić.

Promociji zbornika prisustvovao je predsjednik opštine Berane Tihomir Bogavac, predsjednik Skupštine Novica Obradović, potpredsjednici opštine Darko Stojanović i Marko Lalević kao i direktori opštinskih javnih preduzeća i ustanova.

Program su vodili Irina Zečević i Vasko Dragović, koji su govorili dijelove iz pjesme “Mojkovačka bitka” Radomira Bećirovića Trebješkog i odlomke iz zapisa Vasilije Vukotić,  kćerke serdara Janka, koja je bila jedan od očevidaca Mojkovačke bitke.

Andrija Turčinović / Snežana Milić

BEZ SAGLASNOSTI REDAKCIJE ZABRANJENO JE PREUZIMANJE SADRŽAJA SA WEB PORTALA RADIJA BERANE

Share.

About Author

Leave A Reply